logowanie
Pedagogika zabawy
Pedagogika zabawy nie jest odrębną dziedziną naukową, lecz metodyką działań pedagogicznych mających na celu sprzyjanie twórczemu rozwojowi dzieci. Jest ona oparta na założeniach psychologii humanistycznej. Nurt ten zakłada, że człowiek ze swej natury jest zdolny do wzrostu i rozwoju oraz posiada wrodzoną zdolność uczenia się, która w dzieciństwie jest związana z ciekawością świata, radością odkrywania rzeczywistości poprzez zabawę. Zabawa oznacza przyjemność, śmiech, radość. Zadania i gry w formie zabawy sprawiają, że nauka kojarzy się dziecku z czymś przyjemnym.
Podstawowymi zasadami pedagogiki zabawy są:
• Dobrowolność uczestnictwa (przeciwdziałanie przymusowi – dziecko samo decyduje, czy chce wziąć udział w zabawie, zaś wychowawca zachęca je do zabawy; sprzyja to rozwojowi samodzielności, odkrywania w sobie autentyczności zachowań i preferencji dziecka).
• Uwzględnianie wszystkich poziomów komunikowania się (zarówno poznawczo-rzeczowego, jak i emocjonalnego. Poziom rzeczowy dotyczy obiektywnych i prawdziwych informacji przekazywanych miedzy ludźmi zaś emocjonalny dotyczy wyrażania, przeżywania i akceptowania uczuć własnych i innych).
• Uznawanie pozytywnych przeżyć za wartość i unikanie rywalizacji (wskazywanie na rolę pozytywnych uczuć w refleksji, rozwiązywaniu problemów, ocenie argumentów oraz budowaniu więzi grupowej; pozytywne uczucia wpływają na tworzenie się relacji współpracy i wzajemnego wsparcia; unikanie rywalizacji ma na celu unikanie sytuacji przypadkowych zwycięstw, zawiści i kształtowania się postawy egoistycznej).
• Posługiwanie się różnymi środkami wyrazu (oddziaływanie na różne zmysły poprzez ruch, dotyk, dźwięk, gesty, rysowanie, malowanie, lepienie, ogrywanie ról, pantomimę; nauka komunikacji poprzez wykorzystywanie różnych środków wyrazu; rozwój kreatywności, pobudzanie wyobraźni, odkrywania twórczych rozwiązań).
Rodzaje zabaw stosowane w pedagogice zabawy:
• Zabawy ułatwiające wejście w grupę, poznanie nowego otoczenia, poznanie imion i powierzchownych cech osób, z którymi rozpoczynamy naukę.
• Zabawy rozluźniające, odprężające, wykorzystujące ruch, taniec, gest, likwidujące napięcie mięśni i napięcie psychiczne.
• Zabawy ułatwiające wprowadzenie tematu, pozwalające poznać odczucie, potrzeby i oczekiwania poszczególnych osób w grupie.
• Metody określane jako gry dydaktyczne, a polegające na przedstawieniu danych treści w fermie zagadkowego problemu i poszukiwania rozwiązań według proponowanych reguł.
• Metody wymiany myśli, gry dyskusyjne, analizowanie danego problemu z różnych stron, z włączeniem dotychczasowego doświadczenia i dotychczasowej wiedzy uczestników.
• Metody ułatwiające przekaz informacji zwrotnej, sygnalizujące indywidualne reakcje i odczucia poszczególnych uczestników.
• Drama – polegająca na wykorzystaniu gry z podziałem na role jako wstęp do omówienia problemu.
• Zabawy umożliwiające samoocenę, poznanie własnej hierarchii wartości, własnych spontanicznych zachowań.
• Zabawy integrujące dużą grupę, umożliwiające wszystkim wspólną aktywną zabawę, bez podziału na bawiących się i obserwatorów, bez ośmieszającej rywalizacji, przypadkowych wygranych i kilku zwycięzców.
Zalety pedagogiki zabawy, wdrożone do praktyki dnia codziennego, oddziałują nie tylko na jakość wykonywanej pracy, w wielu przypadkach przynoszą dużą satysfakcję nie tylko nauczycielom, ale również wychowankom .
• zastosowanie pedagogiki zabawy w przedszkolu kształtuje w dzieciach poczucie odpowiedzialności nie tylko za siebie, ale także za grupę, do której dana jednostka uczęszcza,
• przestrzeganie zasad uwzględniających indywidualne cechy jednostki nadaje inny wymiar stosunkom w relacjach dziecko – nauczyciel i dziecko – inne dzieci,
• konkretne zabawy, jak np. zabawy na poznanie i utrwalenie imion, znajdują zastosowanie w sytuacjach, kiedy nauczyciel obejmuje nową grupę, pozwala to także na lepsze poznanie się dzieci nawzajem,
• wspólne sprzątanie po każdej skończonej zabawie, kształtuje odpowiednie nawyki, przydatne w codziennej pracy z dzieckiem,
• tworzenie warunków do twórczej działalności dziecka budzi szacunek zarówno dla autora, jak również dla stworzonego dzieła,
• zadania wychowawczo – dydaktyczne stawiane przed nauczycielami przedszkola, zakładają także dobrą współpracę z rodzicami . Organizacja uroczystości przedszkolnych, w których rodzice nie są tylko biernymi widzami, lecz angażują się razem z dziećmi we wspólną zabawę, sprzyja integracji dzieci, rodziców i nauczycieli.